Query Store تاریخچه متن پرس‌وجوها، هویت منطقی Query، طرح‌های اجرایی، آمار اجرا، انتظارها و تنظیمات مرتبط را درون پایگاه داده نگهداری می‌کند. نماهای کاتالوگ رابط T-SQL برای تبدیل این داده‌ها به گزارش عیب‌یابی، تحلیل تغییر طرح و پایش روند هستند.

این راهنما ساختار ۱۲ موضوع را به‌صورت یک نقشه منسجم معرفی می‌کند. برای هر نما توضیح کوتاه، لینک مقاله مستقل، جدول مقایسه، مثال قابل اجرا، خروجی نمونه، نکات نسخه و مسیر پیشنهادی تحلیل ارائه شده است.

نکته مهم: در فهرست ورودی نام sys.query_store_options آمده است، اما نمای معتبر SQL Server برای تنظیمات پایگاه داده sys.database_query_store_options است. مقاله مستقل این مورد، تفاوت نام و روش صحیح را شفاف توضیح می‌دهد.

1. sys.query_store_query_text

متن T-SQL، شناسه متن، هندل عبارت و وضعیت متن محدود یا رمزگذاری‌شده را نگهداری می‌کند. کاربرد شاخص آن، ردیابی متن دقیق یک گزارش کند و یافتن عبارت‌هایی که الگوی خاصی از نام جدول یا پارامتر را دارند. است. رابطه مهم: از طریق query_text_id به sys.query_store_query متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ جست‌وجوی LIKE با الگوی آغازشونده با درصد روی متن‌های فراوان می‌تواند پرهزینه باشد و متن ماژول رمزگذاری‌شده قابل بازیابی نیست.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_query_text با ده مثال عملی

2. sys.query_store_query

برای هر پرس‌وجوی منطقی، ارتباط با متن، تنظیمات زمینه، شیء مبدأ، هش پرس‌وجو و آمار کامپایل را ارائه می‌کند. کاربرد شاخص آن، تشخیص پرس‌وجوهایی که بارها کامپایل شده‌اند یا یک متن یکسان را تحت تنظیمات زمینه متفاوت اجرا کرده‌اند. است. رابطه مهم: به query_text، plan و query_context_settings پیوند می‌خورد.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ یک متن SQL ممکن است چند query_id داشته باشد؛ زیرا context settings، batch یا شیء میزبان می‌تواند متفاوت باشد.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_query با ده مثال عملی

3. sys.query_store_plan

طرح XML، هش طرح، نسخه موتور، سطح سازگاری، وضعیت اجبار طرح و دلایل شکست Plan Forcing را نمایش می‌دهد. کاربرد شاخص آن، مقایسه طرح سریع و طرح کند یک پرس‌وجو و بررسی اینکه آیا طرح اجباری هنوز معتبر است. است. رابطه مهم: با query_id به sys.query_store_query و با plan_id به runtime_stats متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ برخی ستون‌ها در نسخه‌های جدید افزوده شده‌اند؛ خواندن ستون XML طرح برای همه ردیف‌ها حافظه و CPU زیادی مصرف می‌کند؛ ابتدا متادیتا را فیلتر کنید.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_plan با ده مثال عملی

4. sys.query_store_runtime_stats

تعداد اجرا، زمان، CPU، خواندن‌های منطقی و فیزیکی، حافظه، تعداد ردیف و شاخص‌های حداقل، حداکثر و میانگین را در هر بازه نگهداری می‌کند. کاربرد شاخص آن، رتبه‌بندی پرس‌وجوها بر اساس مصرف CPU، مدت اجرا یا IO در ساعت‌های پرترافیک. است. رابطه مهم: از plan_id به plan و از runtime_stats_interval_id به بازه‌های زمانی متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ واحد duration و CPU میکروثانیه است و جمع‌کردن میانگین‌ها بدون وزن‌دهی با count_executions نتیجه اشتباه می‌دهد.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_runtime_stats با ده مثال عملی

5. sys.query_store_runtime_stats_interval

مرز شروع و پایان هر پنجره زمانی را برای اتصال درست آمار اجرا و انتظار فراهم می‌کند. کاربرد شاخص آن، ساخت نمودار ساعتی عملکرد و تبدیل آمار خام Query Store به سری زمانی قابل فهم. است. رابطه مهم: کلید runtime_stats_interval_id در runtime_stats و wait_stats استفاده می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ بازه فعال ممکن است هنوز در حال تغییر باشد و مقایسه آن با بازه‌های کامل باید با دقت انجام شود.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_runtime_stats_interval با ده مثال عملی

6. sys.query_store_wait_stats

انتظارها را بر اساس plan، بازه زمانی و دسته انتظار جمع‌آوری می‌کند تا علت کندی فراتر از duration دیده شود. کاربرد شاخص آن، تفکیک کندی ناشی از CPU، قفل، IO، حافظه یا موازی‌سازی برای یک plan مشخص. است. رابطه مهم: با plan_id به plan و با runtime_stats_interval_id به interval متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2017 و نسخه‌های بعدی؛ این نما انتظارهای زمان اجرا را ثبت می‌کند و جایگزین کامل wait statistics سطح نمونه نیست.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_wait_stats با ده مثال عملی

7. sys.query_store_options

نام رایج ولی نادرست sys.query_store_options را اصلاح می‌کند و روش استفاده از نمای واقعی sys.database_query_store_options را آموزش می‌دهد. کاربرد شاخص آن، تشخیص READ_ONLY شدن Query Store، پرشدن فضا و بررسی سیاست Capture و پاک‌سازی. است. رابطه مهم: یک ردیف وضعیت در سطح پایگاه داده برمی‌گرداند و به‌طور معمول نیاز به Join ندارد.

نکته نسخه و احتیاط: نمای صحیح sys.database_query_store_options از SQL Server 2016 در دسترس است؛ در SQL Server نمایی با نام sys.query_store_options وجود ندارد؛ استفاده مستقیم از آن خطای Invalid object name ایجاد می‌کند.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_options با ده مثال عملی

8. sys.query_context_settings

ترکیب تنظیماتی مانند زبان، date format و گزینه‌های SET را که هویت و معنای پرس‌وجو را تغییر می‌دهند ثبت می‌کند. کاربرد شاخص آن، توضیح اینکه چرا یک متن مشابه برای دو Session به query_id یا plan متفاوت منتهی شده است. است. رابطه مهم: از طریق context_settings_id به sys.query_store_query متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2016 و نسخه‌های بعدی؛ رمزگشایی set_options به‌صورت عدد خام دشوار است و نباید بدون توجه به سایر ستون‌ها تفسیر شود.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_context_settings با ده مثال عملی

9. sys.query_store_query_hints

Hintهای ثبت‌شده بدون تغییر کد برنامه، شناسه Hint، query_id، متن OPTION و محدوده Replica را نشان می‌دهد. کاربرد شاخص آن، ممیزی MAXDOP، RECOMPILE یا Hintهای اصلاحی که از بیرون کد برنامه اعمال شده‌اند. است. رابطه مهم: با query_id به sys.query_store_query و در نسخه‌های جدید با replica_group_id به replicas مرتبط است.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2022 و نسخه‌های بعدی؛ Hint نامناسب می‌تواند مشکل را پنهان یا طرحی نامطلوب را تثبیت کند؛ ثبت تغییر و برنامه بازگشت ضروری است.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_query_hints با ده مثال عملی

10. sys.query_store_plan_feedback

اطلاعات بازخوردهای Memory Grant، CE، DOP و قابلیت‌های جدیدتر بهینه‌سازی را برای planها نگهداری می‌کند. کاربرد شاخص آن، بررسی اینکه موتور چرا و چگونه برای یک طرح بازخورد کارایی ثبت کرده و وضعیت آن اکنون چیست. است. رابطه مهم: با plan_id به sys.query_store_plan و از آنجا به query متصل می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2022 و نسخه‌های بعدی؛ وجود Feedback به‌تنهایی به معنی موفقیت قطعی نیست؛ state، زمان آخرین تغییر و آمار اجرا باید کنار هم دیده شوند.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_plan_feedback با ده مثال عملی

11. sys.query_store_replicas

گروه‌های Replica، نقش‌ها و نام Replicaهایی را نمایش می‌دهد که داده Query Store برای بارهای خواندنی ثانویه به آن‌ها نسبت داده می‌شود. کاربرد شاخص آن، تفکیک عملکرد بار خواندنی Primary و Secondary و تعیین محدوده Hint یا Plan Forcing. است. رابطه مهم: replica_group_id در query_store_query_hints و plan_forcing_locations برای تعیین محدوده Replica استفاده می‌شود.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2025 و نسخه‌های بعدی و Azure SQL Database؛ این قابلیت به نسخه و پیکربندی وابسته است؛ در محیط فاقد Query Store روی Secondary ممکن است نما وجود نداشته یا داده‌ای نداشته باشد.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_replicas با ده مثال عملی

12. sys.query_store_plan_forcing_locations

ثبت می‌کند کدام query و plan در کدام replica_group به اجبار انتخاب شده‌اند. کاربرد شاخص آن، ممیزی طرح‌های اجباری روی Secondaryهای خواندنی و جلوگیری از اشتباه گرفتن اجبار Primary با Replica دیگر. است. رابطه مهم: به query_store_query، query_store_plan و query_store_replicas پیوند می‌خورد.

نکته نسخه و احتیاط: SQL Server 2025 و نسخه‌های بعدی و Azure SQL Database؛ Join اشتباه plan_id یا replica_group_id می‌تواند محل اجبار را نادرست گزارش کند و قابلیت فقط در نسخه‌های پشتیبان در دسترس است.

مطالعه مقاله مستقل sys.query_store_plan_forcing_locations با ده مثال عملی

مثال ترکیبی 1: یافتن Queryهای پرمصرف بر اساس CPU

این گزارش متن Query، طرح و آمار اجرا را متصل می‌کند و مجموع تقریبی CPU را بر اساس تعداد اجرا رتبه‌بندی می‌کند.

SELECT TOP (20)
    q.query_id,
    qt.query_sql_text,
    SUM(rs.avg_cpu_time * rs.count_executions) AS total_cpu_us
FROM sys.query_store_query_text AS qt
INNER JOIN sys.query_store_query AS q
    ON q.query_text_id = qt.query_text_id
INNER JOIN sys.query_store_plan AS p
    ON p.query_id = q.query_id
INNER JOIN sys.query_store_runtime_stats AS rs
    ON rs.plan_id = p.plan_id
GROUP BY q.query_id, qt.query_sql_text
ORDER BY total_cpu_us DESC;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

مثال ترکیبی 2: مقایسه چند طرح برای یک Query

این Query پرس‌وجوهایی را پیدا می‌کند که بیش از یک طرح داشته‌اند و برای بررسی Regression مناسب‌اند.

SELECT
    query_id,
    COUNT(*) AS plan_count,
    SUM(CASE WHEN is_forced_plan = 1 THEN 1 ELSE 0 END) AS forced_count
FROM sys.query_store_plan
GROUP BY query_id
HAVING COUNT(*) > 1
ORDER BY plan_count DESC;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

مثال ترکیبی 3: ساخت روند زمانی مدت اجرا

آمار Runtime با بازه‌ها Join می‌شود تا روند میانگین وزنی duration در هر پنجره زمانی محاسبه شود.

SELECT
    i.start_time,
    i.end_time,
    CAST(SUM(rs.avg_duration * rs.count_executions) /
         NULLIF(SUM(rs.count_executions), 0) AS bigint) AS weighted_avg_duration_us
FROM sys.query_store_runtime_stats AS rs
INNER JOIN sys.query_store_runtime_stats_interval AS i
    ON i.runtime_stats_interval_id = rs.runtime_stats_interval_id
GROUP BY i.start_time, i.end_time
ORDER BY i.start_time DESC;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

مثال ترکیبی 4: رتبه‌بندی دسته‌های انتظار

برای شناخت علت کندی، مجموع انتظارهای ثبت‌شده بر اساس دسته محاسبه می‌شود.

SELECT TOP (15)
    wait_category_desc,
    SUM(total_query_wait_time_ms) AS total_wait_ms
FROM sys.query_store_wait_stats
GROUP BY wait_category_desc
ORDER BY total_wait_ms DESC;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

مثال ترکیبی 5: کنترل وضعیت و فضای Query Store

وضعیت عملیاتی و درصد تقریبی مصرف فضای Query Store در پایگاه داده جاری نمایش داده می‌شود.

SELECT
    actual_state_desc,
    readonly_reason,
    current_storage_size_mb,
    max_storage_size_mb,
    CAST(100.0 * current_storage_size_mb /
         NULLIF(max_storage_size_mb, 0) AS decimal(6,2)) AS used_percent
FROM sys.database_query_store_options;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

مثال ترکیبی 6: ممیزی Hint و Feedback

Hintهای اعمال‌شده و Feedbackهای طرح به‌صورت دو مجموعه جداگانه برای بازبینی تغییرات نمایش داده می‌شوند.

SELECT
    query_id,
    query_hint_text,
    source_desc
FROM sys.query_store_query_hints
ORDER BY query_id;

SELECT
    plan_id,
    feature_desc,
    state_desc,
    last_updated_time
FROM sys.query_store_plan_feedback
ORDER BY last_updated_time DESC;

نتیجه باید با بازه زمانی، نسخه موتور، بار کاری و تغییرات استقرار تطبیق داده شود؛ رتبه بالا به‌تنهایی مجوز تغییر Plan یا تنظیمات نیست.

جمع‌بندی

نماهای کاتالوگ Query Store یک مدل مرتبط می‌سازند: متن، هویت Query، طرح، آمار زمان اجرا، انتظار، تنظیمات و قابلیت‌های مدیریتی. تحلیل قابل اتکا زمانی شکل می‌گیرد که کلیدها درست Join شوند، واحدها و بازه‌ها رعایت شوند و نتیجه با شرایط واقعی بار کاری سنجیده شود.

برای ادامه، مقاله مستقل هر نما را از فهرست زیر انتخاب کنید.

• آموزش sys.query_store_query_text
• آموزش sys.query_store_query
• آموزش sys.query_store_plan
• آموزش sys.query_store_runtime_stats
• آموزش sys.query_store_runtime_stats_interval
• آموزش sys.query_store_wait_stats
• آموزش sys.query_store_options
• آموزش sys.query_context_settings
• آموزش sys.query_store_query_hints
• آموزش sys.query_store_plan_feedback
• آموزش sys.query_store_replicas
• آموزش sys.query_store_plan_forcing_locations

خدمات برنامه‌نویسی و پایگاه داده

برنامه‌نویسی در اصفهان؛ قبول سفارش‌های برنامه‌نویسی و پایگاه داده با شماره 09131253620.

انجام پروژه و آموزش تخصصی

انجام پروژه‌های برنامه‌نویسی، آموزش برنامه‌نویسی و آموزش پایگاه داده SQL Server برای اشخاص، شرکت‌ها و مجموعه‌های آموزشی انجام می‌شود.

مجموعه‌ای معتبر با سابقه فعالیت حرفه‌ای از سال ۱۳۷۵ شمسی

از سال ۱۳۷۵ شمسی تاکنون در زمینه طراحی و اجرای پروژه‌های برنامه‌نویسی، پایگاه داده، سیستم‌های تحت وب، وب‌سایت و راهکارهای نرم‌افزاری فعالیت می‌کنیم.

• دانلود پروژه‌های مجانی برنامه‌نویسی سی‌شارپ
• دانلود پروژه‌های رایگان پایگاه داده SQL Server
• دانلود پروژه‌های رایگان پایگاه داده Microsoft Access
• دانلود پروژه‌های رایگان UML و نمودارهای مهندسی نرم‌افزار
• دانلود پروژه‌های ASP.NET Web Forms همراه مستندات
• دانلود گزارش‌های کارآموزی رایگان
• دانلود طرح‌های توجیهی و پروژه‌های کارآفرینی
• دانلود پروژه‌های Multimedia Builder همراه مستندات

برای سفارش پروژه‌های برنامه‌نویسی و پایگاه داده، سیستم‌های تحت وب، وب‌سایت و راهکارهای نرم‌افزاری جدید، با شماره تلفن همراه 09131253620 تماس حاصل فرمایید.

ایتا، واتساپ و تماس مستقیم: +989131253620

تماس با ما