راهنمای جامع دارت؛ قوانین، امتیازگیری، تجهیزات و مسابقات
دارت یکی از ورزشهای مهارتی و تمرکزی است که در آن بازیکنان با پرتاب دارت به سمت یک صفحه استاندارد تلاش میکنند امتیاز کسب کنند. در سطح حرفهای، دارت ترکیبی از دقت، تمرکز، هماهنگی چشم و دست، کنترل بدن، محاسبات سریع و استراتژی مسابقه است.
۱. صفحه دارت و قسمتهای مختلف آن
↑ بازگشت به فهرست مطالب
صفحه استاندارد دارت به ۲۰ قسمت شمارهدار تقسیم شده است. اعداد بهصورت معمول و پشت سر هم قرار نگرفتهاند، بلکه چیدمان آنها به گونهای طراحی شده است که خطای بازیکن هنگام نشانهگیری باعث کاهش امتیاز شود.
ترتیب اعداد از بالای صفحه و در جهت ساعتگرد به این صورت است:
20 – 1 – 18 – 4 – 13 – 6 – 10 – 15 – 2 – 17 – 3 – 19 – 7 – 16 – 8 – 11 – 14 – 9 – 12 – 5
Single یا سینگل
قسمتهای بزرگ هر شماره Single نامیده میشوند. امتیاز این بخش برابر خود عدد است.
برای مثال: Single 20 = 20 امتیاز
Double یا دابل
حلقه باریک بیرونی صفحه Double Ring نام دارد. امتیاز این قسمت دو برابر عدد است.
Double 20 = 40
Double 16 = 32
Treble یا Triple
حلقه باریک داخلیتر صفحه Treble یا Triple نام دارد. امتیاز این قسمت سه برابر عدد است.
Treble 20 = 60
Treble 19 = 57
Treble 18 = 54
Outer Bull
حلقه خارجی مرکز صفحه Outer Bull نام دارد و ۲۵ امتیاز دارد.
Bullseye یا Inner Bull
دایره کوچک مرکزی صفحه Bullseye یا Inner Bull نام دارد و ۵۰ امتیاز دارد.
۲. جدول امتیازات قسمتهای مختلف صفحه
↑ بازگشت به فهرست مطالب
| قسمت صفحه |
نحوه محاسبه |
مثال برای عدد 20 |
| Single |
برابر خود عدد |
20 |
| Double |
عدد × 2 |
40 |
| Treble |
عدد × 3 |
60 |
| Outer Bull |
ثابت |
25 |
| Bullseye |
ثابت |
50 |
| خارج از محدوده امتیاز |
بدون امتیاز |
0 |
برخلاف تصور بسیاری از افراد، Bullseye بالاترین امتیاز یک دارت نیست. Treble 20 برابر 60 امتیاز است، درحالیکه Bullseye فقط 50 امتیاز دارد.
۳. بیشترین امتیاز ممکن در دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
بازیکن در هر نوبت معمولاً سه دارت پرتاب میکند.
اگر هر سه دارت وارد Treble 20 شوند:
60 + 60 + 60 = 180
بنابراین 180 بیشترین امتیاز ممکن در یک نوبت سهدارت است.
۴. اندازه استاندارد صفحه دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
صفحه مسابقاتی Steel Tip تقریباً 45 سانتیمتر قطر دارد و قطر محدوده اصلی امتیازگیری آن حدود 34 سانتیمتر است.
- قطر کلی صفحه: حدود 451 میلیمتر یا 45.1 سانتیمتر
- قطر محدوده خارجی Double: حدود 340 میلیمتر یا 34 سانتیمتر
- عرض حلقه Double: حدود 8 میلیمتر
- عرض حلقه Treble: حدود 8 میلیمتر
- قطر Inner Bull: حدود 12.7 میلیمتر
- قطر Outer Bull: حدود 31.8 میلیمتر
- فاصله مرکز Bull تا لبه بیرونی Double: حدود 170 میلیمتر
۵. ارتفاع استاندارد نصب صفحه
↑ بازگشت به فهرست مطالب
مرکز Bullseye باید دقیقاً در ارتفاع:
173 سانتیمتر از سطح زمین
قرار بگیرد.
اندازهگیری از کف زمین تا دقیقاً مرکز Bull انجام میشود، نه تا پایین یا بالای صفحه.
عدد 20 نیز باید در بالاترین قسمت صفحه قرار بگیرد.
۶. فاصله استاندارد پرتاب دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
خطی که بازیکن پشت آن قرار میگیرد Oche یا Throw Line نام دارد.
فاصله استاندارد در Steel Tip:
237 سانتیمتر
است.
این فاصله از سطح جلویی صفحه دارت تا لبه Oche اندازهگیری میشود، نه از دیوار پشت صفحه.
فاصله مورب Bullseye تا Oche نیز تقریباً:
293 سانتیمتر
خلاصه ابعاد نصب
- ارتفاع Bullseye از زمین: 173 سانتیمتر
- فاصله صفحه تا Oche: 237 سانتیمتر
- فاصله مورب Bull تا Oche: 293 سانتیمتر
۷. اجزای خود تیر یا سوزن دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Point – نوک دارت
قسمتی از دارت است که وارد صفحه میشود. در Steel Tip این قسمت فلزی است.
Barrel – بدنه دارت
قسمت اصلی دارت که بازیکن آن را در دست میگیرد.
Barrelها از نظر وزن، قطر، طول، نوع Grip و مرکز ثقل متفاوت هستند.
Grip – محل گرفتن
بخش آجدار Barrel که انگشتهای بازیکن معمولاً روی آن قرار میگیرند.
Shaft یا Stem – شفت
قطعهای که Barrel را به Flight متصل میکند.
Flight – پره
قسمت انتهایی دارت که باعث پایداری دارت هنگام پرواز میشود.
Flightها میتوانند در شکلهای مختلفی مانند Standard، Slim، Pear و Kite تولید شوند.
۸. نحوه صحیح ایستادن در دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
مهمترین قانون این است که بازیکن هنگام رها کردن دارت پشت Oche باقی بماند.
خم شدن بالاتنه به جلو مجاز است، اما پا نباید هنگام پرتاب از خط عبور کند.
پای جلو
اگر راستدست هستید معمولاً پای راست جلو قرار میگیرد.
اگر چپدست هستید معمولاً پای چپ جلو قرار میگیرد.
پای جلو میتواند تقریباً موازی با Oche یا کمی زاویهدار باشد.
توزیع وزن
بخش بیشتری از وزن بدن معمولاً روی پای جلو قرار میگیرد، ولی بدن باید کاملاً متعادل بماند.
بالاتنه
شانهها باید آرام باشند. بازیکن میتواند کمی به سمت صفحه خم شود، اما خم شدن بیش از حد باعث کاهش تعادل خواهد شد.
سر
سر باید تا حد امکان ثابت باشد. حرکت اضافه سر هنگام پرتاب دقت را کاهش میدهد.
۹. نحوه صحیح گرفتن دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Grip یا نحوه گرفتن دارت برای هر بازیکن میتواند متفاوت باشد.
- دارت را بیش از حد محکم فشار ندهید.
- Grip باید کنترلشده ولی راحت باشد.
- محل گرفتن دارت در هر پرتاب تقریباً یکسان باشد.
- انگشتها نباید مانع رهاسازی روان دارت شوند.
برخی بازیکنان با دو انگشت و برخی با سه یا چهار انگشت دارت را میگیرند.
مهمتر از تعداد انگشتها، تکرارپذیری Grip است.
۱۰. مراحل صحیح اجرای پرتاب
↑ بازگشت به فهرست مطالب
مرحله اول: Aim – هدفگیری
دارت را مقابل چشم یا کمی کنار صورت قرار دهید و هدف را مشخص کنید.
مرحله دوم: Backswing – حرکت به عقب
ساعد به آرامی به عقب حرکت میکند. شانه در این مرحله تا حد امکان ثابت باقی میماند.
مرحله سوم: Acceleration – شتابگیری
ساعد به سمت جلو حرکت میکند و دارت شتاب میگیرد.
حرکت باید روان و کنترلشده باشد، نه انفجاری و عصبی.
مرحله چهارم: Release & Follow Through
انگشتها دارت را در نقطه مناسب آزاد میکنند.
پس از رهاسازی، دست باید مسیر خود را کمی به سمت هدف ادامه دهد.
این ادامه حرکت Follow Through نام دارد.
یکی از اشتباهات رایج مبتدیان، متوقف کردن ناگهانی دست بلافاصله پس از رها کردن دارت است.
۱۱. قانون اصلی مسابقات 501
↑ بازگشت به فهرست مطالب
رایجترین فرمت مسابقات حرفهای دارت 501 است.
هر بازیکن بازی را با:
501 امتیاز
شروع میکند و امتیاز هر نوبت از عدد باقیمانده کم میشود.
مثال:
501 - 100 = 401
401 - 140 = 261
این روند ادامه پیدا میکند تا بازیکن دقیقاً به صفر برسد.
۱۲. قانون Double Out
↑ بازگشت به فهرست مطالب
در فرمت Double Out، بازیکن باید آخرین امتیاز خود را با یک Double مناسب به صفر برساند.
40 → Double 20
32 → Double 16
24 → Double 12
Bullseye نیز 50 امتیاز دارد و میتواند برای پایان بازی مورد استفاده قرار بگیرد.
۱۳. قانون Bust
↑ بازگشت به فهرست مطالب
اگر بازیکن بیشتر از امتیاز باقیمانده خود امتیاز کسب کند، Bust میشود.
همچنین اگر بازیکن به عدد 1 برسد یا بدون Double به صفر برسد، در فرمت Double Out نوبت او Bust محسوب میشود.
در حالت Bust تمام امتیازهای همان نوبت حذف میشود و امتیاز بازیکن به مقدار ابتدای آن نوبت بازمیگردد.
۱۴. Checkout چیست؟
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Checkout به معنای تمام کردن یک Leg است.
بالاترین Checkout استاندارد با سه دارت برابر:
170
است.
یکی از مسیرهای مشهور:
T20 + T20 + Bull = 60 + 60 + 50 = 170
۱۵. چند Checkout پرکاربرد
↑ بازگشت به فهرست مطالب
- 40 → D20
- 36 → D18
- 32 → D16
- 24 → D12
- 20 → D10
- 16 → D8
- 12 → D6
- 8 → D4
- 4 → D2
- 2 → D1
۱۶. Leg، Set و Match چیست؟
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Leg
هر بازی کامل از 501 تا صفر یک Leg محسوب میشود.
Match
مجموعهای از چند Leg یک Match را تشکیل میدهد.
برای مثال:
Best of 11 Legs
یعنی حداکثر 11 Leg ممکن است انجام شود و اولین بازیکنی که 6 Leg ببرد، برنده مسابقه است.
Set
در بعضی مسابقات چند Leg یک Set را تشکیل میدهند و چند Set نیز نتیجه نهایی Match را مشخص میکنند.
۱۷. تعیین بازیکن شروعکننده
↑ بازگشت به فهرست مطالب
برای تعیین بازیکنی که مسابقه یا Leg را شروع میکند، در بسیاری از مسابقات از پرتاب به سمت Bull استفاده میشود.
این روش با عنوانهایی مانند:
Bull-off یا Diddle for the Middle
شناخته میشود.
۱۸. خطاهای مهم در دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
۱. عبور پا از Oche
هنگام رها کردن دارت، پای بازیکن نباید از Oche عبور کند.
۲. Bounce Out
اگر دارت به صفحه برخورد کند ولی روی زمین بیفتد، در Steel Tip امتیازی ندارد و دوباره پرتاب نمیشود.
۳. افتادن دارت از صفحه
اگر دارت روی صفحه باقی نماند و قبل از ثبت معتبر امتیاز خارج شود، امتیازی برای آن محاسبه نمیشود.
۴. پرتاب خارج از نوبت
بازیکنان باید ترتیب نوبت را رعایت کنند. پرتاب خارج از نوبت ممکن است توسط داور اصلاح یا جریمه شود.
۵. لمس دارتهای روی صفحه در حین نوبت
بازیکن نباید در جریان نوبت خود دارتهای روی صفحه را خارج کند یا به آنها دست بزند.
۶. رفتار غیرورزشی
ایجاد مزاحمت برای حریف، تخریب تجهیزات، سروصدای غیرمجاز، توهین یا رفتار خلاف مقررات میتواند باعث اخطار، باخت Leg یا محرومیت شود.
۱۹. تفاوت خطا با Bust
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Bust یک خطای انضباطی نیست.
Bust نتیجه اشتباه در محاسبه یا اجرای Checkout است.
برای مثال اگر بازیکن 20 امتیاز داشته باشد و Treble 20 بزند، امتیاز بیش از مقدار باقیمانده خواهد شد و Bust میشود.
۲۰. دارت برخوردکرده به سیم چگونه امتیاز میگیرد؟
↑ بازگشت به فهرست مطالب
محل قرار گرفتن نوک یا Point دارت تعیینکننده امتیاز است.
اگر دارت نزدیک سیم بین دو ناحیه قرار گرفته باشد، امتیاز ناحیهای محاسبه میشود که نوک دارت در آن وارد شده است.
۲۱. استراتژی امتیازگیری
↑ بازگشت به فهرست مطالب
دارت فقط نشانهگیری نیست و محاسبه سریع و استراتژی اهمیت زیادی دارد.
در ابتدای 501 بازیکنان معمولاً به دنبال کسب امتیازهای بالا هستند.
هدف رایج:
Treble 20
است.
هنگام نزدیک شدن به پایان بازی ممکن است بازیکن عمداً امتیازی بزند که یک Double مناسب برای تیر بعدی باقی بماند.
به این نوع پرتاب Setup Shot گفته میشود.
۲۲. چرا همیشه نباید Bull را هدف گرفت؟
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Bullseye = 50
Treble 20 = 60
بنابراین برای کسب بالاترین امتیاز، Treble 20 هدف بهتری نسبت به Bull است.
Bull معمولاً در بعضی Checkoutها یا شرایط تاکتیکی استفاده میشود.
۲۳. Perfect Leg یا Nine-Darter
↑ بازگشت به فهرست مطالب
کمترین تعداد دارت ممکن برای تمام کردن استاندارد یک Leg از 501:
9 دارت
است.
به این عملکرد Nine-Darter یا Perfect Leg گفته میشود.
یک مسیر نمونه:
180
180
T20 + T19 + D12 = 141
۲۴. تفاوت Steel Tip و Soft Tip
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Steel Tip
دارای نوک فلزی است و برای صفحههای سیسال طراحی شده است.
فاصله استاندارد پرتاب: 237 سانتیمتر
Soft Tip
نوک آن پلاستیکی است و معمولاً برای صفحههای الکترونیکی استفاده میشود.
فاصله پرتاب در بسیاری از سیستمهای Soft Tip حدود: 244 سانتیمتر
۲۵. اشتباهات رایج بازیکنان مبتدی
↑ بازگشت به فهرست مطالب
یکی از مهمترین اشتباهات، تلاش برای پرتاب با قدرت زیاد است.
دارت بیشتر به حرکت روان و قابل تکرار نیاز دارد تا قدرت.
- پرتاب با قدرت بیش از حد
- حرکت زیاد شانه هنگام پرتاب
- حرکت سر
- تغییر Grip در هر پرتاب
- فشار بیش از حد روی Barrel
- نداشتن Follow Through
- تغییر مداوم محل ایستادن
- نگاه کردن به دارت به جای هدف
- عجله بین سه پرتاب
- تمرکز فقط روی Bull
- تمرین نکردن Doubleها
- بلد نبودن Checkoutها
۲۶. روش مناسب تمرین دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
تمرین Grouping
سه دارت را بارها به یک نقطه مشخص پرتاب کنید و سعی کنید فاصله آنها از یکدیگر کمتر شود.
تمرین Double
Doubleهای D1 تا D20 را به ترتیب تمرین کنید.
Around the Clock
اعداد 1 تا 20 را به ترتیب هدف بگیرید و در پایان Bull را بزنید.
تمرین Checkout
Checkoutهای مختلف را تمرین کنید تا مسیرهای پایان بازی را سریعتر تشخیص دهید.
تمرین 501
بازی کامل 501 انجام دهید و Average و Checkout Percentage خود را ثبت کنید.
۲۷. Average یا میانگین در دارت
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Three-Dart Average یکی از مهمترین شاخصهای آماری دارت است.
این عدد نشان میدهد بازیکن به طور میانگین در هر سه دارت چه مقدار امتیاز کسب کرده است.
برای مثال اگر بازیکن در 30 دارت 900 امتیاز کسب کرده باشد:
900 ÷ 30 × 3 = 90
بنابراین Average او برابر 90 است.
۲۸. Checkout Percentage
↑ بازگشت به فهرست مطالب
Checkout Percentage نشان میدهد بازیکن چه درصدی از فرصتهای Double خود را با موفقیت تبدیل به برد کرده است.
اگر بازیکن 10 فرصت Double داشته باشد و 4 مورد را بزند:
4 ÷ 10 × 100 = 40٪
۲۹. تجهیزات مورد نیاز برای شروع
↑ بازگشت به فهرست مطالب
برای شروع جدی دارت Steel Tip معمولاً به تجهیزات زیر نیاز دارید:
- صفحه استاندارد سیسال
- یک ست سهتایی دارت
- Surround یا محافظ اطراف صفحه
- Oche یا خط پرتاب
- Scoreboard یا برنامه ثبت امتیاز
- نور مناسب صفحه
نور صفحه باید یکنواخت باشد و تا حد امکان سایه شدید دارتها روی بخشهای امتیازگیری ایجاد نکند.
۳۰. نکات ایمنی
↑ بازگشت به فهرست مطالب
دارت Steel Tip نوک فلزی و تیزی دارد و باید با احتیاط استفاده شود.
- هرگز دارت را به سمت انسان یا حیوان پرتاب نکنید.
- هنگامی که فردی مقابل صفحه قرار دارد پرتاب نکنید.
- صفحه را در مسیر رفتوآمد نصب نکنید.
- Steel Tip را بدون نظارت در اختیار کودکان قرار ندهید.
- قبل از خارج کردن دارتها مطمئن شوید بازیکن دیگری در حال پرتاب نیست.
نتیجهگیری
↑ بازگشت به فهرست مطالب
دارت ورزشی است که در آن مهارت فیزیکی و ذهنی به یک اندازه اهمیت دارند. بازیکن باید علاوه بر کنترل دقیق دست و بدن، امتیازها، Doubleها، Trebleها و مسیرهای Checkout را نیز به خوبی بشناسد.
مهمترین اصول دارت استاندارد
- صفحه دارای 20 بخش شمارهدار است.
- Single برابر خود عدد است.
- Double برابر دو برابر عدد است.
- Treble برابر سه برابر عدد است.
- Outer Bull برابر 25 امتیاز است.
- Bullseye برابر 50 امتیاز است.
- بیشترین امتیاز یک دارت 60 است.
- بیشترین امتیاز سه دارت 180 است.
- ارتفاع مرکز Bull از زمین 173 سانتیمتر است.
- فاصله Steel Tip تا Oche برابر 237 سانتیمتر است.
- فاصله مورب Bull تا Oche تقریباً 293 سانتیمتر است.
- در بازی 501 بازیکن از 501 به سمت صفر حرکت میکند.
- در Double Out آخرین دارت باید روی Double یا Bull قرار بگیرد.
- عبور پا از Oche هنگام پرتاب مجاز نیست.
- Bounce Out امتیازی ندارد و دوباره پرتاب نمیشود.
- بالاترین Checkout سهدارت 170 است.
- بهترین Leg ممکن در 501 با 9 دارت انجام میشود.
در سطح حرفهای تفاوت بازیکنان فقط در دقت نشانهگیری نیست. ثبات در ایستادن، تکرار یک حرکت یکسان، مدیریت فشار روانی، سرعت محاسبه و توانایی تمام کردن Doubleها از عوامل مهم تعیینکننده نتیجه مسابقه هستند.
↑ بازگشت به فهرست مطالب