آموزش SQL: معرفی، فهرست مطالب و نمای کلی زبان

آموزش SQL

Tutorials Point — «یادگیری به‌سادگی»؛ tutorialspoint.com

دربارهٔ این آموزش

SQL یک زبان رایانه‌ای پایگاه داده است که برای بازیابی و مدیریت داده‌ها در پایگاه‌های دادهٔ رابطه‌ای طراحی شده است. SQL مخفف Structured Query Language یا «زبان پرس‌وجوی ساخت‌یافته» است.

این آموزش شروعی سریع برای کار با SQL فراهم می‌کند.

مخاطبان

این مرجع برای افراد مبتدی آماده شده است تا به آن‌ها در درک مفاهیم زبان SQL، از سطح پایه تا پیشرفته، کمک کند.

پیش‌نیازها

پیش از شروع تمرین با انواع مثال‌های این مرجع، فرض بر این است که با مفهوم پایگاه داده، به‌ویژه RDBMS، و نیز با یک زبان برنامه‌نویسی رایانه‌ای آشنا هستید.

اطلاعیهٔ حق نشر و سلب مسئولیت

تمام محتوا و گرافیک‌های این آموزش متعلق به tutorialspoint.com است. هیچ‌یک از محتوای tutorialspoint.com یا این آموزش بدون اجازهٔ کتبی tutorialspoint.com نباید به هیچ شکل یا روشی بازتوزیع یا بازتولید شود. انجام چنین کاری نقض قوانین حق نشر است.

ممکن است این آموزش شامل نادقتی یا خطا باشد و Tutorials Point هیچ تضمینی دربارهٔ دقت سایت یا محتوای آن، از جمله این آموزش، ارائه نمی‌کند. در صورت مشاهدهٔ خطا در سایت tutorialspoint.com یا این آموزش، می‌توان موضوع را از طریق نشانی webmaster@tutorialspoint.com اطلاع داد.

فهرست مطالب

شماره‌های صفحه در این فهرست همان شماره‌های درج‌شده در منبع هستند.

عنوان	صفحهٔ منبع
آموزش SQL	2
مخاطبان	2
پیش‌نیازها	2
اطلاعیهٔ حق نشر و سلب مسئولیت	2
نمای کلی SQL	15
SQL چیست؟	15
چرا SQL؟	15
تاریخچه	16
فرایند SQL	16
دستورهای SQL	17
DDL — زبان تعریف داده	17
DML — زبان دست‌کاری داده	17
DCL — زبان کنترل داده	17
DQL — زبان پرس‌وجوی داده	17
مفاهیم RDBMS در SQL	18
فیلد چیست؟	19
رکورد یا سطر چیست؟	19
ستون چیست؟	19
مقدار NULL چیست؟	19
محدودیت‌های SQL	20
محدودیت NOT NULL	20
محدودیت DEFAULT	21
مثال	21
حذف محدودیت DEFAULT	21
محدودیت UNIQUE	21
مثال	21
حذف محدودیت UNIQUE	22
کلید اصلی PRIMARY KEY	22
ایجاد کلید اصلی	22
حذف کلید اصلی	23
کلید خارجی FOREIGN KEY	24
مثال	24
حذف محدودیت FOREIGN KEY	25
محدودیت CHECK	25
مثال	25
حذف محدودیت CHECK	25
ایندکس INDEX	26
مثال	26
حذف محدودیت INDEX	26
یکپارچگی داده	26
نرمال‌سازی پایگاه داده	27
قاعدهٔ سوم 1NF	29
پایگاه‌های دادهٔ RDBMS و SQL	32
MySQL	32
تاریخچه	32
ویژگی‌ها	33
MS SQL Server	33
تاریخچه	33
ویژگی‌ها	34
Oracle	34
تاریخچه	34
ویژگی‌ها	35
Microsoft Access	36
ویژگی‌ها	36
نحو SQL	37
دستور `SELECT` در SQL	37
بند `DISTINCT` در SQL	37
بند `WHERE` در SQL	37
بند `AND/OR` در SQL	37
بند `IN` در SQL	38
بند `BETWEEN` در SQL	38
بند `Like` در SQL	38
بند `ORDER BY` در SQL	38
بند `GROUP BY` در SQL	38
بند `COUNT` در SQL	38
بند `HAVING` در SQL	38
دستور `CREATE TABLE` در SQL	38
دستور `DROP TABLE` در SQL	39
دستور `CREATE INDEX` در SQL	39
دستور `DROP INDEX` در SQL	39
دستور `DESC` در SQL	39
دستور `TRUNCATE TABLE` در SQL	39
دستور `ALTER TABLE` در SQL	39
`SQL ALTER TABLE Statement (Rename):`	39
دستور `INSERT INTO` در SQL	39
دستور `UPDATE` در SQL	39
دستور `DELETE` در SQL	40
دستور `CREATE DATABASE` در SQL	40
دستور `DROP DATABASE` در SQL	40
دستور `USE` در SQL	40
دستور `COMMIT` در SQL	40
دستور `ROLLBACK` در SQL	40
انواع داده در SQL	41
انواع دادهٔ عددی دقیق	41
انواع دادهٔ عددی تقریبی	41
انواع دادهٔ تاریخ و زمان	42
انواع دادهٔ رشتهٔ نویسه‌ای	42
انواع دادهٔ رشتهٔ نویسه‌ای Unicode	42
انواع دادهٔ دودویی	42
سایر انواع داده	43
عملگرهای SQL	44
عملگر در SQL چیست؟	44
عملگرهای حسابی SQL	44
عملگرهای مقایسه‌ای SQL	45
عملگرهای منطقی SQL	47
عبارت‌های SQL	50
نحو	50
عبارت‌های بولی در SQL	50
عبارت عددی در SQL	51
عبارت‌های تاریخ در SQL	51
پایگاه داده با `CREATE` در SQL	53
نحو	53
مثال	53
حذف پایگاه داده با DROP یا DELETE	54
نحو	54
مثال	54
پایگاه داده با `SELECT` در SQL	55
نحو	55
مثال	55
جدول با `CREATE` در SQL	56
نحو	56
نحو	56
مثال	57
مثال	57
جدول با `DROP or DELETE` در SQL	59
نحو	59
مثال	59
پرس‌وجو `INSERT` در SQL	60
نحو	60
مثال	60
پرکردن یک جدول با استفاده از جدول دیگر	61
پرس‌وجو `SELECT` در SQL	62
نحو	62
مثال	62
بند `WHERE` در SQL	64
نحو	64
مثال	64
عملگرهای AND و OR در SQL	66
عملگر AND	66
نحو	66
مثال	66
عملگر OR	67
نحو	67
مثال	67
پرس‌وجو `UPDATE` در SQL	69
نحو	69
مثال	69
پرس‌وجو `DELETE` در SQL	71
نحو	71
مثال	71
بند `LIKE` در SQL	73
نحو	73
مثال	74
بند `TOP` در SQL	75
نحو	75
مثال	75
بند `ORDER BY` در SQL	77
نحو	77
مثال	77
گروه‌بندی با GROUP BY در SQL	79
نحو	79
مثال	79
کلیدواژهٔ DISTINCT در SQL	81
نحو	81
مثال	81
مرتب‌سازی نتایج SQL	83
نحو	83
مثال	83
محدودیت‌های SQL	85
محدودیت NOT NULL	85
محدودیت DEFAULT	86
مثال	86
حذف محدودیت DEFAULT	86
محدودیت UNIQUE	87
مثال	87
حذف محدودیت UNIQUE	87
کلید اصلی PRIMARY KEY	88
ایجاد کلید اصلی	88
حذف کلید اصلی	89
کلید خارجی FOREIGN KEY	89
مثال	89
حذف محدودیت FOREIGN KEY	90
محدودیت CHECK	90
مثال	90
حذف محدودیت CHECK	91
ایندکس INDEX	91
مثال	91
حذف محدودیت INDEX	91
حذف محدودیت‌ها	92
محدودیت‌های یکپارچگی	92
پیوندهای JOIN در SQL	93
انواع JOIN در SQL	94
INNER JOIN	94
نحو	94
مثال	94
LEFT JOIN	95
نحو	95
مثال	95
RIGHT JOIN	96
نحو	96
مثال	96
FULL JOIN	97
نحو	97
مثال	98
SELF JOIN	99
نحو	99
مثال	99
CARTESIAN JOIN	100
نحو	100
مثال	100
بند UNION در SQL	102
نحو	102
مثال	102
بند UNION ALL	103
نحو	103
مثال	104
مثال	105
مقادیر NULL در SQL	109
نحو	109
مثال	109
نحو نام مستعار در SQL	111
نحو	111
مثال	111
ایندکس‌های SQL	113
دستور CREATE INDEX	113
ایندکس‌های تک‌ستونه	113
ایندکس‌های یکتا	113
ایندکس‌های مرکب	114
ایندکس‌های ضمنی	114
دستور DROP INDEX	114
چه زمانی باید از ایندکس‌ها پرهیز کرد؟	114
دستور ALTER TABLE در SQL	115
نحو	115
مثال	116
دستور TRUNCATE TABLE در SQL	118
نحو	118
مثال	118
استفاده از نماها در SQL	119
ایجاد نماها	119
مثال	119
گزینهٔ WITH CHECK OPTION	120
به‌روزرسانی یک نما	120
درج سطرها در یک نما	121
حذف سطرها از یک نما	122
حذف نماها	122
بند HAVING در SQL	123
نحو	123
مثال	123
تراکنش‌های SQL	125
ویژگی‌های تراکنش‌ها	125
کنترل تراکنش	125
دستور COMMIT	125
مثال	126
دستور ROLLBACK	126
مثال	126
دستور SAVEPOINT	127
مثال	127
دستور RELEASE SAVEPOINT	128
دستور SET TRANSACTION	129
عملگرهای نویسهٔ جایگزین در SQL	130
نحو	130
مثال	131
توابع تاریخ در SQL	132
`ADDDATE(date,INTERVAL expr unit), ADDDATE(expr,days)`	134
`ADDTIME(expr1,expr2)`	135
`CONVERT_TZ(dt,from_tz,to_tz)`	135
`CURDATE()`	135
`CURRENT_DATE and CURRENT_DATE()`	136
`CURTIME()`	136
`CURRENT_TIME and CURRENT_TIME()`	136
`CURRENT_TIMESTAMP and CURRENT_TIMESTAMP()`	136
`DATE(expr)`	136
`DATEDIFF(expr1,expr2)`	136
`DATE_ADD(date,INTERVAL expr unit),`	137
`DATE_SUB(date,INTERVAL expr unit)`	137
`DATE_FORMAT(date,format)`	138
`DATE_SUB(date,INTERVAL expr unit)`	140
`DAY(date)`	140
`DAYNAME(date)`	140
`DAYOFMONTH(date)`	140
`DAYOFWEEK(date)`	140
`DAYOFYEAR(date)`	140
`EXTRACT(unit FROM date)`	141
`FROM_DAYS(N)`	141
`FROM_UNIXTIME(unix_timestamp)`	141
`FROM_UNIXTIME(unix_timestamp,format)`	141
`HOUR(time)`	142
`LAST_DAY(date)`	142
`LOCALTIME and LOCALTIME()`	142
`LOCALTIMESTAMP and LOCALTIMESTAMP()`	142
`MAKEDATE(year,dayofyear)`	142
`MAKETIME(hour,minute,second)`	143
`MICROSECOND(expr)`	143
`MINUTE(time)`	143
`MONTH(date)`	143
`MONTHNAME(date)`	143
`NOW()`	144
`PERIOD_ADD(P,N)`	144
`PERIOD_DIFF(P1,P2)`	144
`QUARTER(date)`	144
`SECOND(time)`	145
`SEC_TO_TIME(seconds)`	145
`STR_TO_DATE(str,format)`	145
`SUBDATE(date,INTERVAL expr unit) and SUBDATE(expr,days)`	145
`SUBTIME(expr1,expr2)`	146
`SYSDATE()`	146
`TIME(expr)`	146
`TIMEDIFF(expr1,expr2)`	146
`TIMESTAMP(expr), TIMESTAMP(expr1,expr2)`	147
`TIMESTAMPADD(unit,interval,datetime_expr)`	147
`TIMESTAMPDIFF(unit,datetime_expr1,datetime_expr2)`	147
`TIME_FORMAT(time,format)`	148
`TIME_TO_SEC(time)`	148
`TO_DAYS(date)`	148
`UNIX_TIMESTAMP(), UNIX_TIMESTAMP(date)`	148
`UTC_DATE, UTC_DATE()`	149
`UTC_TIME, UTC_TIME()`	149
`UTC_TIMESTAMP, UTC_TIMESTAMP()`	149
`WEEK(date[,mode])`	149
`WEEKDAY(date)`	150
`WEEKOFYEAR(date)`	150
`YEAR(date)`	150
`YEARWEEK(date), YEARWEEK(date,mode)`	151
جدول‌های موقت SQL	152
مثال	152
حذف جدول‌های موقت	153
کپی‌کردن جدول‌ها در SQL	154
مثال	154
مرحلهٔ ۱	154
مرحلهٔ ۲	154
مرحلهٔ ۳	155
زیرپرس‌وجوهای SQL	156
زیرپرس‌وجو با دستور SELECT	156
مثال	157
زیرپرس‌وجو با دستور INSERT	157
مثال	157
زیرپرس‌وجو با دستور UPDATE	158
مثال	158
زیرپرس‌وجو با دستور DELETE	158
مثال	159
استفاده از دنباله‌ها در SQL	160
استفاده از ستون AUTO_INCREMENT	160
مثال	160
دریافت مقادیر AUTO_INCREMENT	161
مثال Perl	161
مثال PHP	161
شماره‌گذاری مجدد یک دنبالهٔ موجود	161
شروع دنباله از یک مقدار مشخص	161
مدیریت داده‌های تکراری در SQL	163
نحو	163
مثال	163
تزریق SQL	165
جلوگیری از تزریق SQL	166
مسئلهٔ LIKE	166
توابع کاربردی SQL	167
`ABS(X)`	176
`ACOS(X)`	176
`ASIN(X)`	176
`ATAN(X)`	176
`ATAN2(Y,X)`	177
`BIT_AND(expression)`	177
`BIT_COUNT(numeric_value)`	177
`BIT_OR(expression)`	177
`CEIL(X)`	178
`CEILING(X)`	178
`CONV(N,from_base,to_base)`	178
`COS(X)`	178
`COT(X)`	179
`DEGREES(X)`	179
`EXP(X)`	179
`FLOOR(X)`	179
`FORMAT(X,D)`	180
`GREATEST(n1,n2,n3,..........)`	180
`INTERVAL(N,N1,N2,N3,..........)`	180
`INTERVAL(N,N1,N2,N3,..........)`	180
`LEAST(N1,N2,N3,N4,......)`	181
`LOG(X)`	181
`LOG(B,X)`	181
`LOG10(X)`	181
`MOD(N,M)`	181
`OCT(N)`	182
`PI()`	182
`POW(X,Y)`	182
`POWER(X,Y)`	182
`RADIANS(X)`	182
`ROUND(X)`	183
`ROUND(X,D)`	183
`SIGN(X)`	183
`SIN(X)`	183
`SQRT(X)`	184
`STD(expression)`	184
`STDDEV(expression)`	184
`TAN(X)`	184
`TRUNCATE(X,D)`	184
`ASCII(str)`	186
`BIN(N)`	187
`BIT_LENGTH(str)`	187
`CHAR(N,... [USING charset_name])`	187
`CHAR_LENGTH(str)`	187
`CHARACTER_LENGTH(str)`	188
`CONCAT(str1,str2,...)`	188
`CONCAT_WS(separator,str1,str2,...)`	188
`CONV(N,from_base,to_base)`	188
`ELT(N,str1,str2,str3,...)`	189
`EXPORT_SET(bits,on,off[,separator[,number_of_bits]])`	189
`FIELD(str,str1,str2,str3,...)`	189
`FIND_IN_SET(str,strlist)`	189
`FORMAT(X,D)`	189
`HEX(N_or_S)`	190
`INSERT(str,pos,len,newstr)`	190
`INSTR(str,substr)`	190
`LCASE(str)`	191
`LEFT(str,len)`	191
`LENGTH(str)`	191
`LOAD_FILE(file_name)`	191
`LOCATE(substr,str), LOCATE(substr,str,pos)`	191
`LOWER(str)`	192
`LPAD(str,len,padstr)`	192
`LTRIM(str)`	192
`MAKE_SET(bits,str1,str2,...)`	192
`MID(str,pos,len)`	193
`OCT(N)`	193
`OCTET_LENGTH(str)`	193
`ORD(str)`	193
`POSITION(substr IN str)`	193
`QUOTE(str)`	193
`expr REGEXP pattern`	194
`REPEAT(str,count)`	194
`REPLACE(str,from_str,to_str)`	194
`REVERSE(str)`	195
`RIGHT(str,len)`	195
`RPAD(str,len,padstr)`	195
`RTRIM(str)`	195
`SOUNDEX(str)`	196
`expr1 SOUNDS LIKE expr2`	196
`SPACE(N)`	196
`STRCMP(str1, str2)`	196
`SUBSTRING(str,pos)`	197
`SUBSTRING(str FROM pos)`	197
`SUBSTRING(str,pos,len)`	197
`SUBSTRING(str FROM pos FOR len)`	197
`SUBSTRING_INDEX(str,delim,count)`	197
`TRIM([{BOTH \| LEADING \| TRAILING} [remstr] FROM] str)`	198
`TRIM([remstr FROM] str)`	198
`UCASE(str)`	198
`UNHEX(str)`	198
`UPPER(str)`	199

فصل ۱ — نمای کلی SQL

این آموزش، یادگیری ویژه‌ای دربارهٔ زبان پرس‌وجوی ساخت‌یافته ارائه می‌کند و امکان تمرین دستورهای SQL را فراهم می‌سازد؛ دستورهایی که نتیجهٔ آن‌ها بلافاصله قابل مشاهده است. SQL زبان پایگاه داده است و عملیات ایجاد و حذف پایگاه داده، بازیابی سطرها، تغییر سطرها و موارد مشابه را در بر می‌گیرد.

SQL یک استاندارد ANSI، یعنی مؤسسهٔ ملی استانداردهای آمریکا، است؛ بااین‌حال نسخه‌ها و گویش‌های متفاوتی از زبان SQL وجود دارند.

SQL چیست؟

SQL همان Structured Query Language یا «زبان پرس‌وجوی ساخت‌یافته» است؛ زبانی رایانه‌ای برای ذخیره‌سازی، دست‌کاری و بازیابی داده‌های نگهداری‌شده در پایگاه دادهٔ رابطه‌ای.

SQL زبان استاندارد سامانه‌های پایگاه دادهٔ رابطه‌ای است. سامانه‌های مدیریت پایگاه دادهٔ رابطه‌ای مانند MySQL، Microsoft Access، Oracle، Sybase، Informix، PostgreSQL و SQL Server از SQL به‌عنوان زبان استاندارد پایگاه داده استفاده می‌کنند.

این سامانه‌ها در عین حال گویش‌های متفاوتی نیز به‌کار می‌برند:

SQL Server از T-SQL استفاده می‌کند.
Oracle از PL/SQL استفاده می‌کند.
نسخهٔ SQL در Microsoft Access، در قالب بومی، JET SQL نام دارد و موارد مشابه دیگری نیز وجود دارد.

چرا SQL؟

به کاربران اجازه می‌دهد به داده‌های سامانه‌های مدیریت پایگاه دادهٔ رابطه‌ای دسترسی داشته باشند.
به کاربران اجازه می‌دهد داده‌ها را توصیف کنند.
به کاربران اجازه می‌دهد داده‌ها را در پایگاه داده تعریف و آن‌ها را دست‌کاری کنند.
امکان جاسازی SQL در زبان‌های دیگر با استفاده از ماژول‌ها، کتابخانه‌ها و پیش‌پردازنده‌های SQL را فراهم می‌کند.
به کاربران اجازه می‌دهد پایگاه داده و جدول ایجاد یا حذف کنند.
به کاربران اجازه می‌دهد در پایگاه داده نما، رویهٔ ذخیره‌شده و تابع ایجاد کنند.
به کاربران اجازه می‌دهد روی جدول‌ها، رویه‌ها و نماها مجوز دسترسی تعیین کنند.

تاریخچه

۱۹۷۰: دکتر E. F. «Ted» Codd از IBM به‌عنوان پدر پایگاه‌های دادهٔ رابطه‌ای شناخته می‌شود. او یک مدل رابطه‌ای برای پایگاه‌های داده توصیف کرد.
۱۹۷۴: زبان پرس‌وجوی ساخت‌یافته پدیدار شد.
۱۹۷۸: IBM برای توسعهٔ ایده‌های Codd کار کرد و محصولی با نام System/R ارائه داد.
۱۹۸۶: IBM نخستین نمونهٔ اولیهٔ پایگاه دادهٔ رابطه‌ای را توسعه داد و این فناوری توسط ANSI استاندارد شد. نخستین پایگاه دادهٔ رابطه‌ای توسط Relational Software عرضه شد؛ شرکتی که بعدها به Oracle تبدیل شد.

فرایند SQL

هنگامی که یک دستور SQL را برای هر RDBMS اجرا می‌کنید، سامانه بهترین روش انجام درخواست را تعیین می‌کند و موتور SQL مشخص می‌کند وظیفه چگونه تفسیر شود.

اجزای مختلفی در این فرایند حضور دارند؛ از جمله توزیع‌کنندهٔ پرس‌وجو، موتورهای بهینه‌سازی، موتور کلاسیک پرس‌وجو و موتور پرس‌وجوی SQL. موتور کلاسیک پرس‌وجو همهٔ پرس‌وجوهای غیر SQL را مدیریت می‌کند، در حالی که موتور پرس‌وجوی SQL فایل‌های منطقی را مدیریت نمی‌کند.

شکل زیر معماری سادهٔ SQL را مطابق نمودار منبع نشان می‌دهد:

دستورهای SQL

دستورهای استاندارد SQL برای تعامل با پایگاه‌های دادهٔ رابطه‌ای شامل CREATE، SELECT، INSERT، UPDATE، DELETE و DROP هستند. این دستورها بر اساس ماهیتشان در گروه‌های زیر دسته‌بندی می‌شوند:

DDL — زبان تعریف داده

دستور	توضیح
`CREATE`	یک جدول جدید، نمایی از یک جدول یا شیء دیگری در پایگاه داده ایجاد می‌کند.
`ALTER`	یک شیء موجود پایگاه داده، مانند جدول، را تغییر می‌دهد.
`DROP`	کل یک جدول، نمای یک جدول یا شیء دیگری را از پایگاه داده حذف می‌کند.

DML — زبان دست‌کاری داده

دستور	توضیح
`INSERT`	یک رکورد ایجاد می‌کند.
`UPDATE`	رکوردها را تغییر می‌دهد.
`DELETE`	رکوردها را حذف می‌کند.

DCL — زبان کنترل داده

دستور	توضیح
`GRANT`	یک امتیاز یا مجوز را به کاربر می‌دهد.
`REVOKE`	امتیاز یا مجوزی را که به کاربر داده شده است پس می‌گیرد.

DQL — زبان پرس‌وجوی داده

دستور	توضیح
`SELECT`	رکوردهای مشخصی را از یک یا چند جدول بازیابی می‌کند.

آموزش SQL: معرفی، فهرست مطالب و نمای کلی زبان