|
|
|
|
کد پروژه:
|
PA-400219
|
|
موضوع پروژه: |
بیماری های گیاهان زراعی |
|
گروه پروژه: |
لیست انواع پایان نامه ها |
|
تعداد مشاهدات: |
526 |
|
قیمت: |
91000 (قیمت به ریال) |
|
قالب فایل:
|
Word
|
|
تعداد صفحات: |
169 |
|
شرح پروژه: |
زنگ ها The Rusts
قارچ های عامل بیماری های موسوم به زنگ به شاخه Basidiomycota و راسته Uredinales تعلق دارند. زنگ ها انگل های اجباری بوده و در محیط های مصنوعی کشت و نیز در بقایای مرده گیاهی قادر به رشد نمیباشند. زنگ ها ممکن است یک میزبانه یا دومیزبانه و از لحاظ چرخه زندگی ماکروسیکل دمی سیکل یا میکروسیکل باشند. اکثر زنگ ها چند چرخه یا پلی سیکل اند. بدین معنی که قادرند در طول فصل رشد چندین بار چرخه زندگی خود را کامل کنند. قارچ عامل زنگ در غلات غالبا جنس Puccinia است. زنگ در گندم در مقایسه با سایر غلات اهمیت بیشتری دارد.
سه نوع زنگ (سیاه قهوه ای و زرد) در گندم و جو شناخته شده است که در ایران زنگ زرد قهوه ای و سیاه به ترتیب دارای بیشترین اهمیت در گندم میباشند. زنگ ها در جو در مقایسه با گندم ار اهمیت کمتری برخوردار بوده و خسارت کمتری به جو وارد میکنند. زنگ قهوه ای در جو با اهمیت تر است. این زنگ ها ممکن است بطور توام در یک بوته گندم نیز دیده شوند.
خسارت زنگ ها بسته به مرحله رشدی گیاه متفاوت است. گیاهان زراعی در صورت ابتلا به زنگ در مراحل بلوغ خسارت بیشتری میبینند.
زنگ ها به طرق مختلف باعث خسارت در گیاه میشوند
1- رابطه انگلی غذایی و برداشت مواد غذایی از گیاه
2- بالا بردن شدت تنفس و تعرق در گیاه
3- کاهش سطح و میزان فتوسنتز در گیاه
4- ضعیف شدن و لاغر شدن دانه ها و کاهش قوه نامیه آنها
5- حساسیت وآسیب پذیر شدن گیاهان حاصله از دانه های خسارت دیده از بیماری
1 – 1 - زنگ سیاه گندم و جو Black (Stem) Rust عامل بیماری Puccinia graminis
این گونه دو میزبانه و ماکروسیکل (دارای هر پنج مرحله اسپوری معمول در زنگ ها) بوده و علاوه بر گندم به 410 گونه از گیاهان گرامینه از جمله جو یولاف چاودار و گندم دوروم (میزبانان ثانوی = Alternative host) حمله کرده و در سرتاسر جهان به شکل وسیعی انتشار دارد. میزبان حدواسط (Alternate host) این قارچ شامل 70 گونه از Berberis و Mahonia است که عمده ترین آنها زرشک زراعی میباشد.
این بیماری در ایران نیز از انتشار وسیعی برخوردار بوده ولی تاکنون به اندازه دو زنگ دیگر مشکل ساز نبوده است. این زنگ به لحاظ گرمادوست بودن در نواحی گرم و نیز در آخر فصل زراعی (نزدیک به زمان برداشت) ظاهر میشود.
چرخه زندگی
مرحله اوریدیا
این مرحله با جوانه زنی یک اوریدیوسپور یا اییسیوسپور روی میزبان گرامینه نفوذ و توسعه آن بصورت داخل سلولی و با تولید مکینه (هاستوریوم) آغاز میشود. پس از استقرار قارچ در میزبان اسپورزایی صورت گرفته و اوریدیوسپورهای جدید بوجود میآیند که در واقح همان مرحله ای است که جوشهای رنگی در میزبان گرامینه مشاهده میشود. اوریدیوسپورها منتشر شده و آلودگی های بعدی را موجب میشوند. تکرار این مرحله باعث اپیدمی شدن بیماری خواهد شد. اوریدیوسپورها بیضی شکل تک سلولی و دیکاریون (nn) و پوشیده از خارهای ریز میباشند.
مرحله تلیا
پس از بالغ شدن گیاه گرامینه مثل گندم تولید اوریدیوسپورها متوقف و تشکیل تلیوسپورها در همان محل یا در محل جدید آغاز میشود. در این مرحله رنگ جوش (Pustule) تیره میشود. تلیوسپور ها 2 سلولی و دیپلویید و دارای دیواره ضخیم میباشد و قابلیت پایداری در شرایط سرما و خشکی شدید را داراست و بدین ترتیب اندام زمستانگذرانی قارچ میباشد.
مرحله بازیدیا
پس از سپری شدن زمستان تلیوسپورها جوانه زده و لوله تندشی موسوم به پرومیسلیوم را تولید میکند. هسته تلیوسپور (2n) پس از تحمل یک مرحله میوز چهار بازیدیوسپور هاپلویید (n) را بوجود میآورد که دو به دو با هم سازگارند و در صورت وجود میزبان حدواسط قادر به آلوده نمودن آن خواهند بود. بازیدیوسپورها مستقیما وارد اپیدرم شده و میسلیوم هاپلویید را در بافت میزبان حدواسط تشکیل میدهند.
مرحله پیکنیا یا اسپرماتیا
در این مرحله میسلیوم هاپلویید ناشی از بازیدیوسپورها اندام باردهی قارچی بنام پیکنیدیوم را در سطح رویی برگ میزبان دولپه (مثل زرشک) تشکیل میدهند. این اندام حاوی هیف های گیرنده رشته مانند (n) و اسپرماتیوم های تک سلولی و هاپلویید است. هیف های گیرنده و اسیرماتیدی های مخالف ( و ـ) پس از انتقال توسط حشرات در هم آمیخته و حاصل این لقاح یک هیف دیکاریون میباشد.
مرحله اییسیا
هیف دیکاریون در سطح زیرین برگ میزبان حدواسط اندامی فنجانی شکل بنام ایسیدیوم را تولید میکند که حاوی اییسیوسپورها میباشد. این اییسپوسپورهای دیکاریون میباشند که مسیول آلودگی میزبانان اصلی (مثل گندم) میباشند.
کنترل زنگ سیاه
1لف – استفاده از ارقام مقاوم به بیماری
ب – روش های مبارزه زراعی
1 – گریز از بیماری Disease escape
برای مقابله با این زنگ به لحاظ گرمادوست بودن آن در پاییز محصول زودتر کشت میشود و تاحدامکان بایستی از ارقام زودرس استفاده گردد تا پیش از رسیدن ماه گرم و ظهور بیماری برداشت محصول انجام شود.
2 – استفاده متعادل از کودهای نیتروژنه پتاسه و فسفره. شدت بیماری در زنگ ها با استعمال بیش از اندازه کودهای نیتروژنه بیشتر میشود.
3 – حذف پل های سبز (green bridge) شامل گیاهان خودرو میزبانان ثانوی وحشی و محصولاتی که بطور متوالی در یک فصل کاشته میشوند.
4 – ریشه کنی زرشک و سایر میزبانان حدواسط. برنامه های ریشه کنی در امریکای شمالی و اروپا در محدود کردن این بیماری تاثیر عمده ای داشته است.
5 – استفاده از کشت مخلوط مولتی لاین یا مولتی واریته با خصوصیات مختلف از لحاظ مقاومت و حساسیت به بیماری ولی مشابه از لحاظ آداب رشدی تا در مراحل کاشت و داشت و برداشت مشکلی ایجاد نشود.
ج – روش های شیمیایی
بطور کلی برای مبارزه با زنگ ها روش شیمیایی چندان توصیه شده نیست. به چند دلیل از جمله
1 – هزینه بالای قارچکش ها و ارزان قیمت بودن غلات
2 – ایجاد مقاومت در قارچ ها نسبت به سموم
3 – عدم کارآیی قارچکش ها در معالجه بیماری و تنها کند شدن اپیدمی در صورت استفاده
4 – مشکل بودن پیش بینی زمان اپیدمی شدن در زنگ ها
5 – دلایل زیست محیطی و خطرات جانبی سموم شیمیایی
1 – 2 - زنگ قهوه ای (نارنجی یا برگ) گندم Brown (leaf Orang) rust عامل بیماری Puccnia recondita f.sp. tritici
این بیماری در انواع گندم زراعی و غیرزراعی تریتیکاله جو و چندین علف هرز گرامینه دیده میشود ولی در یولاف دیده نمیشود. میزبان حدواسط این زنگ گیاهانی از جنس Thalictrum Isopyrum Anemunella از خانواده آلاله ها و Anchusa از گاوزبانیان میباشد. این زنگ تنها به برگ ها و ساقه ها حمله کرده و در تمام دنیا از جمله ایران گسترش زیادی دارد. این زنگ گرمادوست تر از زنگ زرد و سرمادوست تر از زنگ سیاه بوده و بنابراین از لحاظ زمانی در مزرعه پیش از زنگ سیاه و بعد از زنگ زرد دیده میشود.
چرخه زندگی زنگ قهوه ای کاملا مشابه زنگ سیاه بوده و ماکروسیکل (دارای هر 5 مرحله اسپوری) و دومیزبانه است. مرحله اوریدیا مسیول تکرار چرخه هاست مرحله تلیا مسیول زمستان گذرانی قارچ است. مرحله بازیدیا مسیول آلوده کردن میزبان حدواسط است در این بیماری در صورت عدم وجود میزبان حدواسط اوریدیوسپورها روی گیاهانی موسوم به پل سبز در ارتفاعات که خنک تر است تابستان گذرانی میکنند و با ظهور گندم در سال آینده حتی چند صد کیلومتر پرواز کرده و آلودگی را بوجود میآورند. با توجه به ابن مطلب که اوریدیسپورها از مسافات دور قادر به انتقال به مزارع میباشند وجود اییسیوسپورها جهت ایجاد بیماری چندان الزامی نیست. اما وجود تلیوسپورها و میزبان حدواسط از جهت ایجاد تنوع در قارچ اهمیت دارد.
زنگ برگ (قهوه ای) جو عامل بیماری Puccinia hordei
این زنگ به لحاظ گرما دوست بودن بیشتر در ارقام دیررس جو دیده میشود. میزبان حدواسط آن لاله کلاغی (Ornithogalum umbellatum) است. سیکل زندگی شبیه زنگ سیاه گندم و ماکروسیکل میباشد و هر 5 مرحله اسپوری در آن دیده میشود. عامل این زنگ در برخی نواحی قارچ و در بعضی از مناطق P. recondita fsp. tritici است.
کنترل زنگ قهوه ای جو و گندم
1 – ارقام مقاوم
2 – حذف پل های سبز
3 – فرار از بیماری
4 - کنترل شیمیایی برای این بیماری استفاده از روش های شیمیایی کمتر توصیه میشود اما در صورت لزوم میتوان از قارچکش های سیستمیک مخصوصا Fenbuconazole در مرحله گلدهی در کنترل بیماری استفاده نمود. بایستی دقت نمود که در این مرحله قارچکش های سموم مورد استفاده آسیبی به گلها وارد نکنند.
ضدعفونی بذر با قارچکش های سیستمیک نیز توصیه شده است.
1 – 3 – زنگ زرد (گلوم یا نواری) گندم و جو Yellow (glum strip) rust
عامل بیماری Puccinia striiformis
این زنگ به عنوان شایعترین و مهمترین زنگ گندم در ایران شناخته شده و به لحاظ سرمادوست بودن اولین زنگی است که در مزرعه ظاهر میشود و در مناطق سردسیر از جمله آذربایجان بیشترین خسارت را وارد میکند. این زنگ ماکروسیکل بوده و مراحل اوریدیا تلیا و بازیدیا در آن شناخته شده است اما تا کنون میزبان حدواسطی برای آن گزارش نشده و بنابراین مراحل پیکنیا و اییسیا در آن یافت نشده است. با وجود این این زنگ میزبانان ثانوی فراوانی از جمله چاودار و جو و چندین علف هرز گرامینه را داراست. نقش تلیوسپورها و بازیدیوسپورها در این زنگ شناخته نشده است. تلیوسپورها حتی در صورت ایجاد بازیدیوسپورها نیز قادر به ایجاد بیماری در گندم نمیباشند. زمستانگذرانی آن بصورت میسلیوم دورمانت (غیر فعال) یا اوریدیوم ها در بافت های گیاهان خوردرو و گندم و جوی پاییزه و علف های هرز میزبان و تابستان گذرانی آن روی گیاهان گندم خودرو و گراس های وحشی یا گندم های دیررس بهاره و در ارتفاعات میباشد. عمر اوردیوسپورهای زنگ زرد بسیار کوتاه بوده و در نتیجه پرواز آنها در مسافات کوتاهتری انجام میگیرد. |
|
|
|